Avrupa’da e-kitap ve KDV uygulamaları

| 5 Comments




Türkiye’de e-kitabın önündeki engeller konuşulduğunda, b-kitapta %8 olan ama bir ürün -daha doğrusu kültürel ve eğitsel bir ürün- olarak değil de bir hizmet olarak değerlendirilen e-kitabın KDV’sinin %18 olması mutlaka gündeme gelir.

Bu konuda başlatılmış kampanyalar, sürekli dile getirilen çözüm arayışları olmasına rağmen, KDVlerin %8’de eşitlenmesi konusunda bir gelişme umudu görünmüyor. Açıkçası e-kitap satışları bu düzeyde kaldığı, yayınevleri ve satış noktaları e-kitabı sektörün gelişmesinde önemli bir etken olarak değil de bir aksesuar ve ek hizmet gibi gördüğü sürece, üstelik sektörün KDV’den daha öncelikli beklentileri hala sırada olduğu için, e-kitapta KDV indirimi konusunun ilk ele alınacak başlıklardan biri olma ihtimali de pek yok.

KDV konusu ne kadar acil ve öncelikli?

Yayıncı perspektifinden bakınca, son kullanıcı satış fiyatına %10 fark olarak yansıyan KDV, e-kitap fiyatlarının -en azından b-kitap fiyatının altına- düşmesinin önündeki en önemli etkenlerden biri. E-kitapta b-kitaba özgü baskı, kağıt, depolama, sevkiyat ve lojistik gibi maliyetlerin olmamasının, %10’luk farkı kapatmaya yetmeyeceğini düşünen yayınevleri hiç de azımsanmayacak sayıda.

Bunu pek anlayabildiğimi söyleyemeyeceğim. Eğer bir eserin sadece kağıt üzerinde olması nedeniyle oluşan maliyetler satış fiyatının %10’u içinde kalıyorsa, kalan %90 ne için var? Genel yönetim giderleri mi? Ücretler çok mu yüksek yayıncılık sektöründe, ya da kiralar? Yazarların telif rakamları yüzde 5-15’den yüzde 50’lere mi çıktı? Bu soruların yanıtlarını bir başka yazıya erteleyerek, Avrupa’daki KDV uygulama detaylarına bir bakalım.

Avrupa’lı yayıncılar da e-kitap KDVsi b-kitapla aynı olsun istiyor ama…

Halen yürürlükte olan uygulamaya göre kitap için Avrupa’daki en düşük KDV oranı Lüksemburg’da. Hem b-kitaplar hem de e-kitaplar için geçerli KDV oranı %3. Peki Kobo, Nook ve Amazon’un Avrupa genel merkezleri nerede? Tabii ki Lüksemburg’da.

Temmuz 2013’e kadar İspanya ikinci sırada yer alıyordu. B-kitapların %4 KDV ile satıldığı İspanya’da, başlangıçta e-kitapların KDV oranı da aynıydı. Ancak hükümet 20 Temmuz 2013’de aldığı bir kararla bu oranı %21’e uçurdu.

Artık ikinci sırada, önceleri %7 olan e-kitap KDV’sini 21 Haziran 2012’de %5.5 olarak değiştiren Fransa geliyor.

Önce Lüksemburg (Ocak 2012’de) ardından da Fransa, e-kitabı kitap olarak değil de “hizmet” olarak görme anlayışını kendi çıkarları lehine kullanmaya karar vererek e-kitap KDV oranını düşürdüler ve ülke ekonomileri açısından işe yarar sonuçlar elde ettiler. Ancak Avrupa Komisyonu bu uygulamalarından dolayı iki ülkeyi de mahkemeye verdi. Ancak Fransa ve Lüksemburg e-kitapta uyguladıkları düşük KDV oranı uygulamasından vazgeçmeye niyetli görünmüyor.

Ne var ki, Avrupa Komiyonu; kabul ettiği yeni yasa ile, 2015 başından itibaren e-kitapları da içeren tüm dijital içerik alımlarında uygulanacak KDV oranının, nihai tüketicinin bulunduğu ülkede geçerli KDV oranı olması yönünde zorlayıcı bir uygulamayı devreye alıyor. Bugüne dek operasyon merkezi olarak kullandıkları ülkelerde geçerli düşük KDV oranlarının avantajını kullanan satış siteleri, artık müşterilerinin bulundukları ülkeyi öğrenmek ve bu ülkede geçerli KDV oranını içeren faturalar kesmek zorunda kalacaklar. Müşterinin ülkesinin nasıl tespit edileceği ayrı bir mevzu, Lüksemburg’da yaşayan ve çalışan bir İngiliz vatandaşı, İtalyan bankasından aldığı kredi kartını kullanıyor olabilir örneğin. Bir de elde edilecek KDV gelirlerinin ilgili ülkenin kasasına nasıl gireceği  konusu var ve hala çözülmeyi bekleyen bir bulmaca.

Peki biz ne olacağız?

Ekonomik anlamda tek bir ülke gibi davranma iddiasındaki Avrupa Birliği’nde e-kitap satışlarını da içeren dijital içerik satışlarından doğan KDV konusunda yaşanan çalkantı, Türk yayınevleri için çok daha çapraşık problemlere gebe. Türk yayıncıları tarafından sunulan eserlerin yurtiçi veya yurtdışında yaşayan son tüketicilere, Türkiye’de veya başka ülkelerde faaliyet gösteren satış siteleri aracılığıyla sunulmasında KDV zaten başlıbaşına bir uğraş. 2015 yılı başında yürürlüğe girecek olan yeni uygulamayla, Avrupa Birliği ile ilişkileri zaten yeterince karmaşık olan Türkiye için dijital içerik e-ticareti daha da içinden çıkılmaz hale gelecek.

Öte yandan aşağıdaki tabloya bakarsanız, Türkiye’de e-kitap KDV oranının %18’den %8’e indirilmesi ile ilgili girişimlerin Avrupa Birliği uygulamaları açısından dayanak bulmasının pek mümkün olmayacağını göreceksiniz. Türkiye, Malta ve Kıbrıs’la birlikte e-kitaba en düşük KDV uygulayan ülkelerden birisi. Tabii olaya kültürel boyuttan bakıp toplumsal gerekçeler, eğitim ve kültürün yaygınlaştırılması temelinde gerçekleşecek vergi indirimi taleplerini bunun dışında tutuyorum. B-kitabın KDVsinin indirilmesi hatta İngiltere ve İrlanda’da olduğu gibi tamamen kaldırılması konusundaki tüm girişimleri de tüm kalbimle destekliyorum. Ve %10 KDV farkını, e-kitap fiyatlarının düşmesinin önünde engel olarak gören sevgili yayıncılar, maliyet analizlerinizi gözden geçirin. Önümüzdeki yıl, uluslararası zincirlerin Avrupa’daki avantajlı KDV uygulamaları sona ereceği için e-kitap fiyatlarında %15-22 arasında değişen artışlar olma ihtimalini dikkate almayı ihmal etmeyin.

AVRUPA KDV ORANLARI

AvrupaKitapKDVListesi

Vakit ayırıp okuduğunuz için teşekkürler.

Mahreç gösterilerek iktibas edilebilir…

 

Genel

Paylaş: - -